15 Ocak 2017 Pazar

Yükseköğretimde Büyüme, Farklılaşma ve Reorganizasyon: İstanbul Örneği (1980-2015)

Sosyoloji Konferansları Dergisi'nin 54. sayısında  yayınlanan Yükseköğretimde Büyüme, Farklılaşma ve Reorganizasyon: İstanbul Örneği (1980-2015) başlıklı yazımda; İstanbul'un son 35 yılında yükseköğretim alanında yaşadığı değişim, büyüme ve kurumsal gelişmeleri istatistiksel temelde inceledim.
PDF 


Yükseköğretimde Büyüme, Farklılaşma ve Reorganizasyon: İstanbul Örneği (1980-2015)
ÖZET
Bu makalede, 1980’lerin başından 2015 sonuna kadar otuz beş yılda İstanbul yükseköğretim dünyasında öğrenci ve kuruluş sayılarındaki artış, sistemik büyüme, kaotik değişim ve yapısal çatallanma üzerinde durulmaktadır. Bu sürede devlet üniversitelerindeki büyüme eğilimleri; vakıf yükseköğretim kuruluşlarının 1993’te eğitime başlaması ve 2006 sonrası artan üniversite sayısıyla öğrenci ve öğretim elemanları bakımından dramatik genişlemesi; finansal ve örgütsel işleyişleriyle farklılaşan bu iki sistemin yapısal benzerlik ve farklılıkları ile yükseköğretimdeki nüfusun değişik programlara dağılımlarına göre şekillenmiş farklılaşma örüntüleri mukayese edilmektedir. Vakıf yükseköğretim kuruluşlarının ortaya çıkışı ve sayılarındaki çarpıcı artışlar sonucu yükseköğretim sistemi şehirde ölçek, yapı ve kurumlar çerçevesinde büyük bir mesafe kat etmiştir. Türkiye’deki tüm vakıf üniversitelerinin yarıdan fazlasını barındırması bakımından yaşanan değişim İstanbul’a onu Türkiye’nin geri kalan şehirlerinden farklılaştıran özellikler kazandırır. Otuz beş yıllık süreçte aktör, kuruluş, organizasyon ve eğilimler bakımından yaşanan kaotik değişim ve örgütsel fraktallaşma çarpıcıdır. Son yirmi yıldaki finansal özelleşmeyle birlikte yükseköğretim alanının iç farklılaşması, alandaki yapısal gerilimler ve rekabet hatları belirginleşmiş, kamu ile vakıf yükseköğretim kurumlarından oluşan ikili bir yapı kurumsallaşmıştır. Yazıda bu değişimin büyüme ve reorganizasyonu betimsel istatistiksel temelde tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: İstanbul, Yükseköğretim alanı, organizasyonel değişim, büyüme ve farklılaşma, yapısal çatallanma, sosyal değişim


Reorganization, Differentiation and Growth in Higher Education: The Case of İstanbul (1980-2015)

ABSTRACT
In this article, the world of higher education of İstanbul in thirty-five years of growth in the number of students and institutions, its systemic growth, chaotic change, and structural bifurcation in the early 1980s until the end of 2015 is elaborated. The growth trends in state universities in this period; the onset of education of the foundations of higher education in 1993 and the increasing number of universities triggering a dramatic expansion in terms of students and lecturers in post 2006; the differentiation of financial and organizational functioning and the structural similarities and differences in these two systems, and the patterns of differentiation shaped by the distribution of populace in higher education to varied programs are compared. The emergence of higher education foundations and the dramatic increase in their numbers have resulted in an urban upheaval of higher education in terms of scale, structure and institutions. Since more than half of all private universities in Turkey is located in İstanbul, this brings a distinctive change more so than any other city in Turkey. The chaotic change and organizational fracturing in terms of agents, institutions, organizations and dispositions in a thirty-five year period is astonishing. Owing to financial privatization in the last twenty years, in the field of higher education the lines of competence and structural tensions have been crystallized, generating a binary structure consisting of state-owned and private-owned institutions of higher education. The article discusses the growth and the reorganization of this change in a descriptive statistical basis.

Keywords: İstanbul, The field of higher education, organizational change, growth and differentitation, structural bifurcation, social change

21 Aralık 2016 Çarşamba

Üç Büyükşehirde Eğitim Profilleri

Bağlam Yayınları'ndan 2013'te çıkan Kent Üzerine Özgür Yazılar adlı derlemeye Doç. Dr. Suvat Parin ile Ankara, İstanbul ve İzmir ilçelerindeki eğitim profillerinin oluşturduğu kümelenmeler ve sosyo-mekânsal dağılımları üzerine bir makaleyle katkı vermiştik.
Üç Büyükşehirde Eğitim Profilleri: Kent Mekanında Eğitimin Katmanlaşması başlıklı yazıyı ilgililerinin dikkatine sunuyorum.
PDF

Kent Sosyolojisini Bourdieu ve Wacquant ile Düşünmek

Cogito dergisinin 2014/Bahar sayısında Pierre Bourdieu özel dosyasında Emrah Göker ile birlikte yazdığımız Kent Sosyolojisini Bourdieu ve Wacquant ile Düşünmek başlıklı makale, her iki sosyoloğun eserlerinin kent sosyolojisi araştırmaları sunabileceği yenilik ve açılımları ele alıyor.
PDF 

Van ve İlçelerinde İstihdam Yapılarında Değişim

Van Kent Araştırmaları adıyla Bağlam Yayınları tarafından basılan derleme kitapta, aynı zamanda eserin derleyeni de olan Doç. Dr. Suvat Parin ile birlikte kaleme aldığımız Van ve İlçelerinde İstihdam Yapılarında Değişim adlı makaleyi ilgililerinin dikkatine sunuyorum.
PDF

28 Mart 2016 Pazartesi

İstanbul’un Uzun Asrı: Dünya ve Türkiye Ölçeğinde

On ciltten oluşan ve şimdiye kadar İstanbul tarihi hakkında yapılmış en kapsamlı çalışma olan Büyük İstanbul Tarihi'nin ilk cildinde yayınlanan yazımı paylaşıyorum. İstanbul’un Uzun Asrı: Dünya ve Türkiye Ölçeğinde başlıklı yazım 19. ve 20 yüzyıl İstanbul tarihini sosyolojik temalarla makro süreçler üzerinden kat etmeye çalışıyor. Kırk üç sayfalık bu makalemin pdf versiyonunu ilgililerinin istifade için ekliyorum.

21 Mart 2016 Pazartesi

Disiplinlerin Kavşağında ‘Türk Modernleşmesi’ni Sorunsallaştırmak: Normativite ve Sosyal Bilim

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Sosyoloji Konferansları Dergisi'nde yayınlanan Disiplinlerin Kavşağında ‘Türk Modernleşmesi’ni Sorunsallaştırmak: Normativite ve Sosyal Bilim başlıklı yazım yayınlandı. 


Özet
Türk modernleşmesi analizleri farklı disiplinlerin buluştuğu bir meta teorik forumdur. Bu araştırmaların farklı sosyal bilim disiplinlerinin makro açıklama çerçevelerini anlamlandıran normatif boyutu vardır. Modernleşme teorilerinin yükselişi karşılaştırmalı ve evrensel sosyal bilimi inşa etmeyle yakından bağlantılıydı. Avro-Amerikan merkezci ve ilerlemeci bir anlatı tüm dünyaya yayıldı. Batı-dışı dünyadaki anti kolonyal dönemin batılılaşmacı sosyal bilim lügatinin yerine geçti. Post modern eleştirinin yükselişi ve oryantalizm eleştirileri modernleşme teorilerini merkezsizleştirdi. Bunun sonrasında modernleşme anlatıları interdisipliner ve Avrupa merkezli olmayan teorilerce gözden geçirildi ve çoklu modernlikler, yerel modernlikler gibi alternatifleri ortaya çıktı. Disiplinlerin sınırlarını sorunsallaştıran araştırmaların yükselişi de bu süreçle çakışır. Bu yazıda Türk Modernleşmesi söyleminin çelişik ve diyalektik tarihi disiplinler sosyolojisi içinde sorunsallaştırılıyor. Sosyal bilimlerin normatif olarak benimsediği demokratikleşme projelerinin, modernleşme anlatılarını toplumsal düzenleri görelileştirme ve tarihselleştirmek için işlevselleştirmesinin epistemolojik boyutu tartışılıyor. 
Anahtar Sözcükler: Türk Modernleşmesi, disiplinler sosyolojisi, normatif teori, görelileştirme, karşılaştırmalı sosyal bilim, evrensellik-tekillik.


Problematizing The ‘Turkish Modernization’ Within The Intersection Of Disciplines: Normativity And Social Science 

Abstract
The analyses of Turkish modernization form a meta-theoretical forum where different disciplines come together. These different analyses have a normative dimension that construes the frames of macro-descriptions of different disciplines in social science. The rise in the theories of modernization was closely linked to constructing the comparative and universal social science. A Euro-American centric and progressive narrative has spread to all over the world. It has replaced the vocabulary of Westernization in social sciences in the anti-colonial non-Western world. The rise of post-modern critiques, and the criticisms of orientalism brought decentralization to the theories of modernization. Afterwards, the narratives of modernization were revised by interdisciplinary and non Euro-centric theories, and alternatives such as ‘multiple modernities’ and ‘local modernities’ have emerged. The rise of analyses problematizing the boundaries of disciplines also coincide with this process. In this article the contradictory and dialectical history of the discourse of Turkish Modernization is problematized within the sociology of disciplines. The epistemological dimension of democratization theories that social sciences embrace normatively which functionalize the social orders for the sake of relativization and historicization is discussed.


Keywords: Turkish Modernization, the sociology of disciplines, normative theory, relativization, comparative social science, universality-particularity.

27 Nisan 2015 Pazartesi

Yüzyıl Sonra ‘Şehir’i Okuma Denemesi

Robert E. Park ve Ernest W. Burgess'in 1925 yılında yayınladıkları, "Şehir: Kent Ortamındaki İnsan Davranışlarının Araştırılması Üzerine Öneriler" kitabının Heretik Yayınları'ndan çıkan çevirisi için yazdığım takdim yazısının pdf'sini paylaşıyorum. PDF

17 Şubat 2013 Pazar

Nükleer Denemeler 1945-1998

1945 ile 1998 arasında yapılan 2053 nükleer denemenin zaman serileri halinde hızlandırılmış bir görseli Isao Hashimoto tarafından yapılmış. Çarpıcı bir anlatım tarzı olmuş.
14 dakikada son yüzyılın nükleer savaş rekabetinin bir özeti gibi. Sabır gösterip izleyin derim.
Videonun orjinal kaynağı şurada. CTBTO



From Youtube (Japanese artist Isao Hashimoto has created a beautiful, undeniably scary time-lapse map of the 2053 nuclear explosions which have taken place between 1945 and 1998, beginning with the Manhattan Project's "Trinity" test near Los Alamos and concluding with Pakistan's nuclear tests in May of 1998. This leaves out North Korea's two alleged nuclear tests in this past decade (the legitimacy of both of which is not 100% clear. Each nation gets a blip and a flashing dot on the map whenever they detonate a nuclear weapon, with a running tally kept on the top and bottom bars of the screen. Hashimoto, who began the project in 2003, says that he created it with the goal of showing"the fear and folly of nuclear weapons." It starts really slow — if you want to see real action, skip ahead to 1962 or so — but the buildup becomes overwhelming).