Özet
Türk modernleşmesi analizleri farklı disiplinlerin buluştuğu bir meta teorik forumdur. Bu araştırmaların farklı sosyal bilim disiplinlerinin makro açıklama çerçevelerini anlamlandıran normatif boyutu vardır. Modernleşme teorilerinin yükselişi karşılaştırmalı ve evrensel sosyal bilimi inşa etmeyle yakından bağlantılıydı. Avro-Amerikan merkezci ve ilerlemeci bir anlatı tüm dünyaya yayıldı. Batı-dışı dünyadaki anti kolonyal dönemin batılılaşmacı sosyal bilim lügatinin yerine geçti. Post modern eleştirinin yükselişi ve oryantalizm eleştirileri modernleşme teorilerini merkezsizleştirdi. Bunun sonrasında modernleşme anlatıları interdisipliner ve Avrupa merkezli olmayan teorilerce gözden geçirildi ve çoklu modernlikler, yerel modernlikler gibi alternatifleri ortaya çıktı. Disiplinlerin sınırlarını sorunsallaştıran araştırmaların yükselişi de bu süreçle çakışır. Bu yazıda Türk Modernleşmesi söyleminin çelişik ve diyalektik tarihi disiplinler sosyolojisi içinde sorunsallaştırılıyor. Sosyal bilimlerin normatif olarak benimsediği demokratikleşme projelerinin, modernleşme anlatılarını toplumsal düzenleri görelileştirme ve tarihselleştirmek için işlevselleştirmesinin epistemolojik boyutu tartışılıyor.
Anahtar Sözcükler: Türk Modernleşmesi, disiplinler sosyolojisi, normatif teori, görelileştirme, karşılaştırmalı sosyal bilim, evrensellik-tekillik.
Problematizing The ‘Turkish
Modernization’ Within The
Intersection Of Disciplines: Normativity And Social Science
Abstract
The analyses of Turkish modernization form a meta-theoretical forum where different disciplines come together. These different analyses have a normative dimension that construes the frames of macro-descriptions of different disciplines in social science. The rise in the theories of modernization was closely linked to constructing the comparative and universal social science. A Euro-American centric and progressive narrative has spread to all over the world. It has replaced the vocabulary of Westernization in social sciences in the anti-colonial non-Western world. The rise of post-modern critiques, and the criticisms of orientalism brought decentralization to the theories of modernization. Afterwards, the narratives of modernization were revised by interdisciplinary and non Euro-centric theories, and alternatives such as ‘multiple modernities’ and ‘local modernities’ have emerged. The rise of analyses problematizing the boundaries of disciplines also coincide with this process. In this article the contradictory and dialectical history of the discourse of Turkish Modernization is problematized within the sociology of disciplines. The epistemological dimension of democratization theories that social sciences embrace normatively which functionalize the social orders for the sake of relativization and historicization is discussed.Keywords: Turkish Modernization, the sociology of disciplines, normative theory, relativization, comparative social science, universality-particularity.
