Disiplinlerin Kavşağında ‘Türk Modernleşmesi’ni Sorunsallaştırmak: Normativite ve Sosyal Bilim

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Sosyoloji Konferansları Dergisi'nde yayınlanan Disiplinlerin Kavşağında ‘Türk Modernleşmesi’ni Sorunsallaştırmak: Normativite ve Sosyal Bilim başlıklı yazım yayınlandı. 


Özet
Türk modernleşmesi analizleri farklı disiplinlerin buluştuğu bir meta teorik forumdur. Bu araştırmaların farklı sosyal bilim disiplinlerinin makro açıklama çerçevelerini anlamlandıran normatif boyutu vardır. Modernleşme teorilerinin yükselişi karşılaştırmalı ve evrensel sosyal bilimi inşa etmeyle yakından bağlantılıydı. Avro-Amerikan merkezci ve ilerlemeci bir anlatı tüm dünyaya yayıldı. Batı-dışı dünyadaki anti kolonyal dönemin batılılaşmacı sosyal bilim lügatinin yerine geçti. Post modern eleştirinin yükselişi ve oryantalizm eleştirileri modernleşme teorilerini merkezsizleştirdi. Bunun sonrasında modernleşme anlatıları interdisipliner ve Avrupa merkezli olmayan teorilerce gözden geçirildi ve çoklu modernlikler, yerel modernlikler gibi alternatifleri ortaya çıktı. Disiplinlerin sınırlarını sorunsallaştıran araştırmaların yükselişi de bu süreçle çakışır. Bu yazıda Türk Modernleşmesi söyleminin çelişik ve diyalektik tarihi disiplinler sosyolojisi içinde sorunsallaştırılıyor. Sosyal bilimlerin normatif olarak benimsediği demokratikleşme projelerinin, modernleşme anlatılarını toplumsal düzenleri görelileştirme ve tarihselleştirmek için işlevselleştirmesinin epistemolojik boyutu tartışılıyor. 
Anahtar Sözcükler: Türk Modernleşmesi, disiplinler sosyolojisi, normatif teori, görelileştirme, karşılaştırmalı sosyal bilim, evrensellik-tekillik.

Problematizing The ‘Turkish Modernization’ Within The Intersection Of Disciplines: Normativity And Social Science 

Abstract

The analyses of Turkish modernization form a meta-theoretical forum where different disciplines come together. These different analyses have a normative dimension that construes the frames of macro-descriptions of different disciplines in social science. The rise in the theories of modernization was closely linked to constructing the comparative and universal social science. A Euro-American centric and progressive narrative has spread to all over the world. It has replaced the vocabulary of Westernization in social sciences in the anti-colonial non-Western world. The rise of post-modern critiques, and the criticisms of orientalism brought decentralization to the theories of modernization. Afterwards, the narratives of modernization were revised by interdisciplinary and non Euro-centric theories, and alternatives such as ‘multiple modernities’ and ‘local modernities’ have emerged. The rise of analyses problematizing the boundaries of disciplines also coincide with this process. In this article the contradictory and dialectical history of the discourse of Turkish Modernization is problematized within the sociology of disciplines. The epistemological dimension of democratization theories that social sciences embrace normatively which functionalize the social orders for the sake of relativization and historicization is discussed.


Keywords: Turkish Modernization, the sociology of disciplines, normative theory, relativization, comparative social science, universality-particularity.

Wisconsin Gölleri ve Madison

Wisconsin eyaleti Minnesota ile birlikte ABD'nin gölleriyle ünlü eyaletlerinden. Monona, Mendota, Wisconsin, Kristal, Devil's gölleri ve çevrelerindeki yapılaşma ile dengeli bir kentleşme ve doğa-kültür uyumunun hissedilebileceği yerlerden.

Mendota Gölü
Bu göl, Madison'ın en büyük gölü. Eyaletin başkentinin, Monona Gölüyle birlikte, çevresinde yayıldığı iki gölden biri. Üniversite kampüsünün gölün müstesna köşeleriyle uyum içinde yayıldığı, kuş cenneti köşesi, Kızılderili kutsal gömütleri olan yerleriyle gizemli bir havası olan bir alan. Kışın tamamen donduğunda üzerinde rahatlıkla yürünen, yaz geldiğinde üzerinde yatlardan geçilmeyen göl.


                                          Mendota Gölü: Sosyoloji Bölümü konferans odasından Picnic Point by Alim Arlı

Monana Gölü
Daha çok Frank Lloyd Wright tarafından yapılan Monona Terrace oteli ile bilenen bu göl, şehri çevreleyen bir diğer kapalı havza. Geceleri çevresindeki yapıların ışığıyla güzel bir silüete bürünür.

Crystal Lake
Kemal Karpat hoca ile gidip gezmiştik. Dinginlik bakımından harikulade bir yerdi.

Wisconsin Lake

Buraya da Kemal Karpat hoca ile gidip gezmiştik. Kemal hoca arabayı gölü çevreleyen orman içinden yüksek bölgelere çıkarınca Wisconsin'in gerilim ve korku filmleri için neden doğal bir ortam olduğunu daha iyi anladım. Gölün çevresindeki lüks konut alanlarıyla, Wisconsin'li mimar Frank Lloyd Wright'ın Broadacre ütopyasına özenir bir bölge gibi bir havası vardı.

Devil's Lake

Kuzey Wisconsin'de yer alan, muhteşem tabiatıyla insanı hayretlere sevkeden bir diğer göl ise Devil's Lake yani Şeytan Gölü. Sevgili Orhun Özkan ve Mehmet Ö. Alkan hocayla birlikte gittik ve gölün çevresini gezdik. Madison'da yaşayan Türkiye'den giden diğer hoca ve arkadaşlarla piknik yapmıştık. Unutulmaz, güzel bir gündü.

Devil's Lake kendisini çevreleyen bir orman kuşağıyla harikulade bir yere dönüşmüş ve yüksek noktalarında Amerikan kartallarının görülebileceği doğal bir ortam sunan benzersiz güzellikte bir göl.